Reklamani sotuvlar pasayganda ishga tushirishadi. Byudjet esa qolgan pulga qarab hisoblanadi. Har oy yangi g'oya, va hech biri oxiriga yetkazilmaydi.
Rejasiz marketing shunday ko'rinadi. Pul sarflanadi, lekin hech kim aynan nimaga va nega sarflanganini ayta olmaydi.
Marketing rejasining 6 ta savoli
Britaniyalik marketolog Pol Smit SOSTAC modelini ishlab chiqdi — bu bo'yicha dunyodagi kompaniyalar marketing rejalarini tuzadi. Mohiyatan bu — pul sarflashdan oldin javob berish kerak bo'lgan oltita oddiy savol.
- 01
Vaziyat
Hozir qayerdamiz?
- 02
Maqsadlar
Qayerga intilamiz?
- 03
Strategiya
Qanday yetib boramiz?
- 04
Taktika
Qaysi vositalar?
- 05
Harakatlar
Kim va qachon?
- 06
Nazorat
Qanday o'lchaymiz?
Misol tariqasida Toshkentdagi shartli kofe uylari tarmog'ini olamiz.
Vaziyat: hozir qayerdamiz?
Bor narsaga halol qarash: sotuvlar, mijozlar, raqobatchilar, kuchli va zaif tomonlar. Misol: 5 kofe uyi, ko'pchilik mehmonlar doimiy, bizni faqat o'z tumanlarida bilishadi, yonimizda raqobatchilar ochilyapti.
Maqsadlar: qayerga yetib bormoqchimiz?
Maqsad raqamlarda va muddat bilan bo'lishi kerak, aks holda uni tekshirib bo'lmaydi. Misol: bir yilda tushumni 20% oshirish va 2 ta yangi joy ochish.
Strategiya: qanday yetib boramiz?
Asosiy yo'nalish: kim va nima hisobiga o'samiz. Misol: bizni bilmagan tumanlarda yangi mehmonlarni jalb qilish va ishga ketish yo'lida ertalabki kofe uchun sevimli joyga aylanish.
Taktika: qanday vositalardan foydalanamiz?
Strategiya uchun aniq kanallar va vositalar. Misol: Telegram'dagi reklama, xaritalardagi kartochkalar, sodiqlik dasturi, qo'shni ofislar bilan birgalikdagi aksiyalar.
Harakatlar: kim, nima va qachon qiladi?
Oyma-oy reja, mas'ul shaxslar va har bir harakat uchun byudjet. Misol: yanvarda sodiqlik dasturini ishga tushiramiz, marketing menejeri mas'ul, byudjet — shunday-shunday.
Nazorat: natija chiqqanini qanday bilib olamiz?
Qanday raqamlarni va qanchalik tez-tez ko'rib chiqamiz. Misol: har oy yangi mehmonlarni, qaytuvchi tashriflarni va har bir joydagi tushumni hisoblaymiz.
Qaysidir savolga javob bo'lmasa, demak, aynan o'sha yerda kompaniya pul yo'qotmoqda.
Marketing reja kerakmi?
Sizning maqsadlaringiz uchun taktik marketing-reja tuzamiz — byudjet, muddat va mas'ullar bilan.
